ვინ ითხოვს დასავლეთ უკრაინის პოლონეთისთვის გადაცემას: მორავიეცკი თუ а вот мой яндекс кошелек?

6 თებერვალს რუსულ პროპაგანდისტულ მედიასა (ПРАВДА, Life.ru, informer) და ფეისბუკის რუსულენოვან ანგარიშებზე ( 1,2, 3, 4, 5, 6, 7) გავრცელდა ინფორმაცია, თითქოს პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა მატეუშ მორავიეცკიმ უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის ოფიციალურად შესთავაზა, რომ დასავლეთ უკრაინის ნაწილი პოლონეთისთვის გადაეცა, რათა იგი რუსეთისგან დაეცვა.

„უკრაინის დასავლეთი ტერიტორიები უსაფრთხო იქნება, თუ ისინი დროებით პოლონეთის პროტექტორატის ქვეშ მოხვდებიან“ – განაცხადა მორავიეცკიმ რუსული წყაროების თანახმად.

ინფორმაცია, თითქოს პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა მატეუშ მორავიეცკიმ ზელენსკის დასავლეთ უკრაინის დროებით გადაცემა სთხოვა, სატირულია და თავდაპირველად ტელეგრამ არხზე – “а вот мой яндекс кошелек” გავრცელდა. ოფიციალურ ვარშავას უკრაინის ტერიტორიებზე პრეტენზია არასდროს გამოუთქვამს.

მატეუშ მორავიეცკის ციტატა, თითქოს ის ზელენსკის დასავლეთ უკრაინის დაცვის მიზნით პოლონეთისთვის დროებით გადაცემას სთხოვს, 6 თებერვალს ტელეგრამ-არხზე – а вот мой яндекс кошелек გამოქვეყნდა. აღწერის ველში მითითებულია, რომ ამ არხზე სატირული შინაარსის ინფორმაცია იდება.

თავდაპირველ პოსტში მატეუშ მორავიეცკის სახელით შემდეგი ციტატაა გამოქვეყნებული:

მატეუშ მორავიეცკი: “არა მგონია, რომ პუტინმა გაბედოს თავს დაესხას ქვეყანას, რომელიც ნატოს აქტიური წევრია. იგი თვითმკვლელი არ არის. უკრაინის დასავლეთი ტერიტორიები უსაფრთხო იქნება, თუ ისინი დროებით პოლონეთის პროტექტორატის ქვეშ მოხვდებიან”. 

იმავე დღეს, ანალოგიური პოსტი “а вот мой яндекс кошелек”-ზე დაყრდნობით, იუმორისტულმა ტელეგრამ-არხმა – “Политический Юмор” გამოაქვეყნა. ტელეგრამ-არხის სატირული შინაარსი აღწერაშიც ხაზგასმულია. პოსტები ჰეშთეგებით: #юмор #сарказм ქვეყნდება. აღსანიშნავია, რომ ორივე არხს მენეჯერად და რეკლამის საკითხებზე  @KirnossOff ჰყავს მითითებული, რაც ნიშნავს, რომ ტელეგრამ-არხები ერთმანეთთანაა დაკავშირებული.

კრემლის პროგანდისტული მედია და მასთან დაკავშირებული აქტორები წლებია ავრცელებენ დეზინფორმაციას, თითქოს პოლონეთს დასავლეთ უკრაინის ანექსია სურს. ეს გზავნილი განსაკუთრებით რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების შემდეგ გააქტიურდა. პოლონეთს უკრაინის ტერიტორიებზე პრეტენზია არასდროს გამოუთქვამს. ამ თემაზე მითების დეტექტორმა ინფორმაცია არაერთხელ გადაამოწმა.  ვრცლად, იხილეთ:

• 3 დეზინფორმაცია პოლონეთის მიერ უკრაინის “ხელში ჩაგდების” მცდელობებზე
• იაკოვ კედმის დეზინფორმაცია, თითქოს პოლონეთს უკრაინაში ჯარი შეყავს
• კრემლის მორიგი დეზინფორმაცია, თითქოს პოლონეთს უკრაინის ანექსია სურს
• რა თქვა ანჯეი დუდამ უკრაინა-პოლონეთის საზღვარზე და როგორ მანიპულირებს მისი სიტყვებით კრემლის პროპაგანდა? 
• ვის სურს უკრაინის დანაწილება – პოლონეთს თუ ჟირინოვსკის?
• ნატოს სამშვიდობო მისია თუ დასავლეთ უკრაინის დაბრუნება – ვინ ავრცელებს დეზინფორმაციას პოლონეთის გეგმებზე? 
• აპირებს თუ არა პოლონეთი უკრაინის რუსეთთან, უნგრეთთან და რუმინეთთან განაწილებას?

გამავრცელებლების შესახებ

ანონიმურ ფეისბუკ-ანგარიშს Георгий Кушиташвили -ს დეზინფორმაცია წარსულშიც არაერთხელ გაუვრცელებია, განსაკუთრებით კი რუსეთ-უკრაინის ომთან დაკავშირებით. ვრცლად იხილეთ: 

• პუტინისა და ბაიდენის გამოსახულებით TIME-ის გაყალბებული გარეკანი ვრცელდება

რაც შეეხება ტელეგრამ-არხს – Политический Юмор, არხის მიერ გავრცელებული სატირული პოსტი რეალურ ინფორმაციად წარსულშიც გავრცელებულა. ვრცლად იხილეთ “მითების დეტექტორის” მასალები:

• იმუქრება თუ არა ზელენსკი ევროკავშირის წევრობის განაცხადის გატანით, თუ გერმანია უკრაინას ტანკებს არ გადასცემს?
• როგორ გავრცელდა სატირული პოსტი ოლაფ შოლცზე?

სტატია Facebook-ის ფაქტების გადამოწმების პროგრამის ფარგლებში მომზადდა. მასალებზე, რომლებსაც ამ სტატიის საფუძველზე მიენიჭათ ვერდიქტი, Facebook-მა შესაძლოა, სხვადასხვა შეზღუდვა აამოქმედოს.  შესაბამისი ინფორმაცია იხილეთ ამ ბმულზე. ჩვენი შეფასების გასაჩივრების და შესწორების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია ამ ბმულზე.

იხ. მასალის შესწორების დეტალური ინსტრუქცია.
იხ. გასაჩივრების დეტალური ინსტრუქცია.