14 ივნისს ფეისბუკ მომხმარებელმა, Dato Faika Nacvlishvili, რომელსაც დეზინფორმაცია არაერთხელ გაუვრცელებია, გამოაქვეყნა ვიდეო, რომელიც, აღწერის მიხედვით, ისრაელ-ირანის კონფლიქტს უკავშირდება. ვიდეოში მთაში ხალხის გადაადგილება ჩანს.
ვიდეოს ისრაელ-ირანის კონფლიქტთან კავშირი არ აქვს. კადრები კონფლიქტის დაწყებამდე 16 დღით ადრე, 29 მაისს, ტიკტოკზე გამოქვეყნდა და ნეპალში, დოლპას რეგიონშია გადაღებული. ვიდეოში ხალხი ე.წ. სამკურნალო სოკოს – “ჰიმალაის ოქროს” აგროვებს.
აღნიშნული ვიდეო ისრაელ-ირანის კონფლიქტს არ უკავშირდება და თავდაპირველად ტიკტოკ ანგარიშზე nedo.soch 2025 წლის 29 მაისს გავრცელდა. კადრები ისრაელ-ირანის კონფლიქტმდე 16 დღით ადრე გამოქვეყნდა და ნეპალიშია გადაღებული.
წყარო: nedoyatrisoch
მოგვიანებით, 2 ივნისს ვიდეო ინსტაგრამ-გვერდმა madeinnepal143 გამოაქვეყნა. აღნიშნული გვერდი ნეპალის კულტურას უწევს პოპულარიზაციას და ქვეყნის ტრადიციებზე სხვადასხვა ინფორმაცია იდება. აღწერაში მითითებულია, რომ ვიდეოში ჩანს ნეპალის დოლპას რეგიონში ყოველწლიური იშვიათი სამკურნალო სოკოს შეგროვების პროცესი, რომელიც ცნობილია როგორც “ჰიმალაის ოქრო”. madeinnepal143 -ის წყაროდ nedo.soch აქვს მითითებული.
წყარო: madeinnepal143
აღნიშნული ინფორმაცია ფაქტების გადამოწმების პლატფორმა Factly.in – მაც გადაამოწმა.
მიმდინარე კონფლიქტი ისრაელსა და ირანს შორის 13 ივნისს დაიწყო, როდესაც ისრაელი თავს დაესხა ირანს, რის საპასუხოდაც ირანმა ისრაელი, მათ შორის, დედაქალაქი თელ-ავივი დაბომბა. ისრაელის ძირითადი სამიზნე ირანის ატომური ინფრასტრუქტურა, სამხედრო გენერლები და ირანის ბირთვული იარაღის ჩართული მეცნიერები არიან. აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა 2025 წლის 23 ივნისს განაცხადა, რომ ისრაელი და ირანი ცეცხლის შეწყვეტაზე შეთანხმდნენ, რის შედეგადაც ომი დასრულებულად ჩაითვლება.
აღნიშნულ კონფლიქტთან დაკავშირებით “მითების დეტექტორმა” არაერთი მცდარი ცნობა და ვიზუალური მანიპულაცია გადაამოწმა.
მოამზადა ანი გოგსაძემ
მითების დეტექტორის ლაბორატორია
სტატია Facebook-ის ფაქტების გადამოწმების პროგრამის ფარგლებში მომზადდა. მასალებზე, რომლებსაც ამ სტატიის საფუძველზე მიენიჭათ ვერდიქტი, Facebook-მა შესაძლოა, სხვადასხვა შეზღუდვა აამოქმედოს. შესაბამისი ინფორმაცია იხილეთ ამ ბმულზე. ჩვენი შეფასების გასაჩივრების და შესწორების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია ამ ბმულზე.
იხ. მასალის შესწორების დეტალური ინსტრუქცია.
იხ. გასაჩივრების დეტალური ინსტრუქცია.
